De betovering van een moment


Zijn romantische schilderijen zijn gewaagd, zijn schilderijen zijn verrassend om te zien en maken nieuwsgiering. Martine van der Pligt ontmoet de verademing in de landschappen van de romantische schilder René Goorman.


René Goorman (1970, Laren Gld) woont  in de (voormalige) boerderij waar hij ook is opgegroeid. Vanuit zijn verwondering over het leven schildert hij zijn mijmeringen, het merendeel zijn serene landschappen. Landschappen zijn zo te zien een logisch gevolg als je dicht bij de natuur bent opgegroeid, dat zie je door en door in zijn werk. ‘Ik kom uit een agrarisch gebied en groeide op de gemengde boerderij van mijn grootouders op. In mijn jeugd waren er in deze streek veel kleine, gemengde boerderijen. Dat gaf een bepaalde balans. Kunst is mij niet met de paplepel ingegoten maar toch is mijn jeugd wel een inspiratiebron, ik was als kind veel en graag in de natuur. De kleinschalige, gemengde bedrijven van toen spreken mij nog steeds aan.’

Op de middelbare school kwam René voor het eerst in aanraking met kunst. ‘Ik ontdekte een aansluiting met mijn gevoelsleven. Een reis naar Parijs opende mijn ogen. Daar zag ik de impressionisten en het Picassomuseum. Ook een film over Karel Appel raakte mij. In de vrijheid die ervanuit ging, kwam totaal iets anders tot uitdrukking dan wat school en maatschappij van je verlangden. Doen wat je wilt doen, innerlijke vrijheid. Ik begon een andere wereld te ontdekken. De wereld van de schilderkunst, de muziek en de literatuur. Het sloot bij mij aan.

De kunstacademie was een logisch vervolg. Met name de eerste twee jaar heb ik er veel aan gehad en ervan genoten. Vooral van Marten Hendriks heb ik veel geleerd. Op het moment dat ik als pas afgestudeerde mijn vleugels kon uitslaan en aan een carierre kon beginnen, klapte ik in elkaar en werd ziek. Dat was voor mij het signaal om op een andere, minder veeleisende voet verder te gaan, niet alles van de "kunstwereld" af te laten hangen. Kunst en leven combineren. Zo blijf je mijns inziens ook meer onafhankelijk in je kunst. Ik heb op een zwembad gewerkt, werk nu parttime in de winkel van een bakkerij, ben kunstschilder, geef schilderlessen en ik maak en verhuur ooievaars, een gemengde bestaansvorm dus. De verhuur van geboorte ooievaars is een uitvloeisel van een opdracht. De invloed van de gemengde bedrijven van weleer.

De uitgangspunten voor de schilderijen zijn korte momenten die René verrassen, dat zijn voorbij flitsende momenten en die koestert hij. ‘Vanuit mijn herinnering werk ik zulke momenten verder uit. Dat is een andere benadering dan als je iets naschildert. Schilderen vanuit de herinnering heeft voor mij nog meer met het gevoel te maken. Die herinnering kan een fractie van een seconde zijn en naar aanleiding van die seconde kan ik vervolgens wel een maandlang aan één schilderij werken. Eigenlijk ben ik geboeid door de betoverende werking van licht en kleur, en hoe die op mij inwerken. Dat is niet een kwestie van bestuderen, dat is meer iets intuïtiefs. Je hebt het gewone dagelijkse leven met al z'n beslommeringen en af en toe, als je even niet oplet, zie je ineens iets heel moois en dat kan een uitgangspunt voor een schilderij zijn.

Er zijn heel veel invloeden waar ik (indirect) iets mee doe, bijvoorbeeld het betoverende uit de sprookjes uit Duizend en een Nacht, maar ook invloeden uit de muziek (niet stijl gebonden) verweef ik metaforisch in mijn werk. Maar het is niet letterlijk dat een bepaald muziekstuk een bepaald werk oplevert. Tijdens mijn academietijd in Arnhem, en ook daarna, maakte ik veel wandelingen in mijn directe omgeving, de impressies die ik toen opdeed, zijn een leidraad geweest. Later ben ik veel gaan sporten, dat heeft ook een bepaalde invloed, het maakt je meer open. Elke bezigheid levert een andere landschapservaring op die ik in mijn werk gebruik.  Uiteindelijk zijn de eindresultaten altijd onvoorspelbaar, daardoor blijft het spannend. Daar geniet ik van, anders zou het schilderen eenduidig worden. Dan zou ik niet hoeven schilderen en mijn ideeën gewoon kunnen verklaren of kunnen opschrijven.’

René schildert zijn fascinatie voor de dingen om hem heen. Het innerlijk beleven, daar gaat het hem om. Veel verschillende invloeden uit het dagelijkse leven vangt hij in korte herinneringsmomenten. Elke indruk brengt een andere ervaring met zich mee. René houdt van een gevarieerd bestaan, maar hij leeft het dagelijkse leven, en schilderen is voor hem iets van alle dag. Het innerlijke, de eenheid en de schoonheid van het alledaagse, dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Als je met hem praat, beschrijft hij het paradijs. Het kwade bestaat nog niet of misschien is hij daar al aan voorbij gegaan. Een ooievaar op één been in de voortuin, dat is nog eens meditatie voor dagelijks geluk. Het schone zit hem in ieder geval in het gewone moment en daarin oefent hij elke dag.